เหล็กซิงค์ กับ เหล็กกัลวาไนซ์ ต่างกันยังไง

ถ้ากำลังเลือกเหล็กเคลือบสังกะสี เราขอเล่าให้ฟังว่าแต่ละแบบต่างกันยังไง เริ่มจากชื่อก่อน ซิงค์กับสังกะสีคือธาตุตัวเดียวกัน ซิงค์เป็นคำทับศัพท์ สังกะสีเป็นคำไทย ส่วนกัลวาไนซ์คือชื่อวิธีเคลือบ ทั้งหมดนี้คือเหล็กที่เอาสังกะสีมาเคลือบผิวเพื่อกันสนิม

ที่ต่างกันจริงๆ คือวิธีเคลือบ ซึ่งทำให้ชั้นสังกะสีหนาไม่เท่ากัน และหนาต่างกันได้หลายเท่า

เคลือบสังกะสีมี 3 แบบ

ชุบด้วยไฟฟ้า

ใช้กระแสไฟฟ้าพาสังกะสีไปเกาะผิวเหล็ก ได้ชั้นเคลือบบาง ผิวเรียบเนียนสม่ำเสมอ ถ้าเป็นเหล็กแผ่นจะเรียก EG เช่นเกรด SECC ตาม JIS G 3313

จุ่มร้อนแบบต่อเนื่องตั้งแต่เป็นม้วน

เหล็กม้วนวิ่งผ่านบ่อสังกะสีหลอมเหลวก่อนจะเอาไปตัดหรือขึ้นรูปเป็นท่อเป็นกล่อง แบบนี้เรียกกันว่าพรีซิงค์ หรือ GI ถ้าเป็นแผ่นก็เช่นเกรด SGCC ตาม JIS G 3302 ชั้นเคลือบหนาปานกลาง

จุดที่ต้องระวังคือ พอเอาไปตัดหรือเชื่อม ขอบตัดกับรอยเชื่อมจะไม่มีสังกะสีคลุม ต้องทาสีกันสนิมซ่อมเอง

จุ่มร้อนหลังขึ้นรูปเสร็จ

ทำชิ้นงานให้เสร็จก่อน ทั้งตัด เจาะ เชื่อม แล้วค่อยยกทั้งชิ้นลงจุ่มในบ่อสังกะสีหลอมเหลว แบบนี้เรียกว่าฮอทดิพกัลวาไนซ์ ได้ชั้นเคลือบหนาที่สุด และคลุมถึงขอบกับรอยเชื่อมด้วย

หนาต่างกันแค่ไหน

ดูแล้วจะเห็นว่าแบบจุ่มร้อนหลังขึ้นรูปหนากว่าแบบชุบไฟฟ้าชั้นบางได้เป็นสิบเท่า ยิ่งชั้นสังกะสีหนา ก็ยิ่งกันสนิมได้นาน ค่าของงานจุ่มร้อนในตารางเป็นค่าขั้นต่ำตามมาตรฐาน งานจริงมักหนากว่านี้

ชื่อที่ร้านเรียกไม่ตรงกัน ตรงนี้ต้องระวัง

แต่ละร้านใช้คำไม่เหมือนกัน

• บางร้านใช้คำว่าชุบซิงค์หมายถึงชุบไฟฟ้า และกัลวาไนซ์หมายถึงจุ่มร้อน
• บางร้านบอกว่าชุบซิงค์กับกัลวาไนซ์คืออย่างเดียวกัน
• หลายร้านเรียกท่อและกล่องพรีซิงค์ว่ากัลวาไนซ์ แล้วแยกฮอทดิพเป็นอีกประเภทหนึ่ง

เวลาสั่งจึงควรถามสองข้อ เคลือบด้วยวิธีไหน และปริมาณสังกะสีกี่กรัมต่อตารางเมตร สองข้อนี้บอกได้ชัดกว่าชื่อเรียก

มีจุดที่ต้องระวังเวลาเทียบตัวเลข ปริมาณสังกะสีของเหล็กแผ่นเคลือบ เช่น Z12 หรือ G90 เป็นค่ารวมสองด้าน ส่วนงานจุ่มร้อนหลังขึ้นรูปบอกเป็นค่าต่อด้าน ถ้าจะเทียบกัน ต้องเอาค่าของเหล็กแผ่นเคลือบหารสองก่อน ส่วนตัวเลข G60 และ G90 ในตารางด้านบนแปลงเป็นค่าต่อด้านไว้แล้ว

ดูด้วยตาได้ไหม

พอแยกได้คร่าวๆ

• ชุบไฟฟ้า ผิวเรียบเนียน สีสม่ำเสมอ ชั้นเคลือบบางจนแทบไม่รู้สึกว่ามี
• พรีซิงค์ ผิวเงา บางล็อตเห็นลายเกล็ดสังกะสี
• จุ่มร้อนหลังขึ้นรูป ผิวหนา หยาบกว่า บางจุดมีรอยย้อยของสังกะสี ตอนใหม่อาจเงาหรือเทาด้านก็ได้ ใช้ไปสักพักจะกลายเป็นสีเทาด้านเหมือนกันหมด

ใช้กับงานแบบไหน

เชื่อมหรือตัดเหล็กเคลือบสังกะสี ต้องระวังควัน

เวลาเชื่อมหรือตัดด้วยความร้อน สังกะสีจะระเหยกลายเป็นควัน ถ้าสูดเข้าไปมากจะมีอาการคล้ายไข้หวัด คอแห้ง คลื่นไส้ หนาวสั่น ที่เรียกกันว่าไข้ควันโลหะ อาการมักเริ่มหลังสูดควันไปแล้วหลายชั่วโมง ส่วนใหญ่หายเองในหนึ่งถึงสองวัน แต่ไม่ควรปล่อยให้เกิดตั้งแต่แรก และถ้ามีอาการควรไปพบแพทย์

• ทำงานในที่อากาศถ่ายเท และมีตัวดูดควันที่จุดเชื่อม ถ้าระบายอากาศไม่พอต้องใส่หน้ากากกรองฟูมโลหะที่ได้มาตรฐาน
• ขัดสังกะสีออกจากแนวเชื่อมก่อน ข้างละราว 1 ถึง 4 นิ้ว หรือ 2.5 ถึง 10 เซนติเมตร ทั้งสองหน้าของชิ้นงาน
• เชื่อมเสร็จแล้วทาสีซิงค์ริชซ่อมชั้นเคลือบตรงรอยเชื่อม

ถ้างานต้องเคลือบสังกะสี ควรวางแผนลำดับงาน

งานที่ต้องตัด พับ เชื่อม แล้วค่อยส่งชุบฮอทดิพทีหลัง จะได้ชั้นเคลือบครบทุกขอบ และไม่ต้องเชื่อมบนสังกะสี งานแบบนี้ควรทำจากเหล็กดำแล้วส่งชุบเมื่อประกอบเสร็จ

แสงชัยสตีลรับตัดเลเซอร์ ตัดพับ ม้วน และเชื่อมประกอบเหล็กตามแบบ ถ้างานของคุณจะส่งไปชุบสังกะสีที่โรงชุบต่อ แจ้งมาตั้งแต่ตอนส่งแบบ เราจะได้ตัด พับ เชื่อม ให้พร้อมสำหรับส่งชุบ